Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu təxminən 14 400 il əvvəl, gec daş dövründə insanların uzun yeraltı mağara labirintlərində necə hərəkət etdiyini müəyyən edib. Tədqiqat nəticələri İtaliyanın şimal-qərbində yerləşən məşhur Basura mağarasının öyrənilməsi zamanı əldə olunub.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "ArchaeologyMag" yazır.
Mağara ölkənin ən vacib prehistorik abidələrindən biri hesab olunur. Tədqiqatçılar burada beş insanın və onları müşayiət edən itlər ailəsinə aid bir heyvanın izlərini aşkar ediblər. Həmçinin ayaq izləri, divar və tavanlarda kömür izləri və mağara ayısına aid qalıqlar da tapılıb.
Alimlər müəyyən ediblər ki, gec daş dövrü insanları təxminən 800 metr uzunluğunda olan mağaranın dərinliklərinə daxil olarkən əvvəllər düşünüldüyü kimi iri məşəllərdən deyil, diametri 2–3 sm olan kiçik şam budaqlarından istifadə ediblər. Kömürləşmiş qalıqlar göstərir ki, bu budaqlar canlı şam ağaclarından yığılaraq portativ işıq mənbəyi kimi hazırlanıb.
Hipotezi yoxlamaq üçün tədqiqatçılar oxşar mağarada təcrübələr aparıblar. Nəticələr göstərib ki, beş nəfərlik qrup üçün yolu işıqlandırmaq üçün iki yanan şam budağı kifayət edib. Gözlərin qaranlığa uyğunlaşmasından sonra iştirakçılar 10 metrədək məsafəni görə biliblər.
Bundan başqa, bu cür improvizə olunmuş məşəllər az tüstü əmələ gətirir və nisbətən az yanacaq sərf edir. Alimlərin hesablamalarına görə, iki saatlıq mağara səfəri üçün təxminən 30 sm uzunluğunda 20 şam budağı lazım olub.
Təcrübə həmçinin göstərib ki, divarlarda qalan kömür izləri Basura mağarasında bu günə qədər qorunmuş izlərlə demək olar ki, tam üst-üstə düşür.
Aparılan analizlər həmin dövrdə mağara ətrafında çoxlu şam ağaclarının olduğunu təsdiqləyib. Bu da qədim ovçu-yığıcılar üçün lazım olan materialın asanlıqla əldə edilə bildiyini göstərir.
Tədqiqatçılara görə, bu kəşf son buz dövrünün sonlarında yaşayan insanların gündəlik həyatını daha yaxşı anlamağa imkan verir və onların çətin yeraltı mühitə nə qədər uyğunlaşa bildiyini nümayiş etdirir.
Aydın
Şərhlər